آشنایی با ایمپکت فاکتور
آشنایی با ایمپکت فاکتور
آیا می دانید که اعتبار یک مقاله توسط تعداد استنادهایی که به آن صورت می گیرد تعیین می شود؟ هرچه تعداد استنادها بیشتر باشد، نشان دهنده ی اعتبار بیشتری است. به طور کلی، مقالاتی که اعتبار کمی دارند یا کیفیت پایینی دارند، توسط پژوهشگران مورد استناد قرار نمی گیرند. به همین دلیل، برخی از ژورنال ها وجود دارند که با نام "ایمپکت فاکتور" شناخته می شوند و محسوب می شوند جزء معتبرترین ژورنال ها در سراسر جهان هستند. این ژورنال ها مقالات بسیار معتبری را انتشار می دهند و تعداد استنادهای به آن ها بیشتر است. عموماً، عبارت "ایمپکت فاکتور" به صورت مخفف بیان می شود. این شاخص به صورت میانگین تعداد دفعاتی که مقالات یک ژورنال در دو سال قبل از آن استناد شده اند، تعریف می شود. این ضریب تأثیر برای مقالات ژورنال های موسسه تامسون رویترز معتبر است. این موسسه برای اولین بار این شاخص را معرفی کرده است و برخی از ژورنال های این موسسه به عنوان ژورنال های JCR یا دارای ضریب تأثیر شناخته شده اند. دو نوع ضریب تأثیر وجود دارد: ضریب تأثیر 2 ساله و ضریب تأثیر 5 ساله، که معمولاً در صفحه اصلی وب سایت ژورنال ذکر می شود.
مزایا و معایب ایمپکت فاکتور
با وجود اینکه ایمپکت فاکتور یکی از شاخص های اساسی برای اعتبار و کیفیت مجلات محسوب می شود، اما تنها استفاده از این شاخص کافی نیست و باید از شاخص های دیگری نیز بهره برد. برای ارزیابی اعتبار ژورنال ها، ایمپکت فاکتور با وجود اعتبار بالا، محدودیت هایی نیز دارد. با این حال، بهترین شاخص برای اعتبارسنجی و ارزیابی ژورنال های موسسه تامسون رویترز به حساب می آید. پذیرش و چاپ مقاله علمی معتبر در ژورنال هایی حتی با ایمپکت فاکتور پایین، یک دستاورد علمی و تحقیقاتی موفق محسوب می شود و برای هر دانش پژوهی یکی از چالش های دشوار در حوزه تحقیقاتی است.
تاریخچه ضریب تأثیر (IF)
در دهه ۱۹۶۰، دکتر یوجین گارفیلد و آیروینگ شر ضریب تأثیر مجله ها را برای استفاده در انتخاب مجلات علمی برای نمایه گذاری علوم در مؤسسه اطلاعات علمی (ISI) آمریکا معرفی کردند. دو نوع ضریب تأثیر مطرح است: ضریب تأثیر ۲ ساله و ضریب تأثیر ۵ ساله که معمولاً در صفحه اصلی وبسایت مجله ذکر می شود. روش محاسبه ضریب تأثیر نشان می دهد که مجله تلاش می کند مقاله ای را بپذیرد که به آن استناد شود. ضرایب تأثیر از سال ۱۹۷۵ به صورت سالانه برای ژورنال هایی محاسبه می شوند که در فهرست گزارش استناد ژورنال (JCR) قرار دارند. مؤسسه اطلاعات علمی (ISI) این عامل تأثیر را هر سال بر اساس استنادهایی که به هر یک از مجلات علمی می شود، محاسبه و نتیجه آن را در گزارش های استناد مجله منتشر می کند. این ضریب در واقع برای مجله محاسبه می شود و نه برای نویسنده یا مقاله ای که وی نگارش کرده است. محاسبه ضریب تأثیر هر سه سال یکبار انجام می شود؛ به عبارت دیگر، برای هر سال مشخص، ضریب تأثیر یک مجله میانگین تعداد استنادهایی است که به هر مقاله ی منتشر شده در آن مجله در طی دو سال گذشته اعمال شده است. در این فرآیند، افراد، مجلات و شرکت هایی وجود دارند که ضریب تأثیر مجلات را تقلب می کنند. ضرایب تأثیر بر روی ارزیابی پژوهش های علمی منتشر شده تأثیر زیادی دارند و موضوع بحث برانگیزی است.
در صورت نیاز به راهنمایی و دریافت مشاوره رایگان پایان نامه میتوانید با مشاورین زودرایت تماس حاصل نمایید.
برای محاسبه Impact Factor یک ژورنال در یک سال مشخص، تعداد مقالات ارجاع دهنده به آن ژورنال در دو سال قبل از آن را بر تعداد کل مقالات منتشرشده در همان دوره زمانی به دست می آوریم.
به عنوان مثال، فرض کنید در سال 2012 جمعاً 40 ارجاع به یک مجله صورت گرفته است و در همان مجله در سال 2010 تعداد 26 مقاله و در سال 2011 تعداد 24 مقاله چاپ شده باشد. در این صورت، ضریب تأثیر یا Impact Factor آن مجله برابر با 40 تقسیم بر 50 است که برابر با 0.80 است. این به این معنی است که هر مقالهٔ این نشریه به طور متوسط 0.80 بار استناد شده است.
بنابراین، شاخص Impact Factor تابعی از دوره سه ساله است، که دو سال آن مربوط به چاپ مقالات و سال سوم آن مربوط به ارجاعات به مقنشریات دو سال قبل است.
